De kunstenaar

De kunstenaar

Eigenlijk ben ik geen schilder, geen tekenaar, geen affichemaker, geen schrijver, geen graveerder.
Ik ben abstract noch figuratief. Ik behoor tot geen enkele school.
Ik streef er niet naar om in een of andere kunstgeschiedenis te figureren.
Ik heb niets uitgevonden want ik heb alles te danken aan iedereen.
Ik begrijp mijn beelden niet, en iedereen mag ze begrijpen zoals hij wil.
Ik heb alleen geprobeerd mijn eigen dromen vast te leggen, in de hoop dat anderen er die van hen aan vastknopen.

Folon

Biografie

1934

Jean-Michel Folon wordt op 1 maart in Ukkel (België) geboren. Zijn vader is handelaar in papier, en Jean-Michel groeit op in die sfeer, die hij zich altijd zal herinneren: ‘Waarschijnlijk ben ik daar beginnen te tekenen.’

1939-1945 

Gedurende de Duitse bezetting brengt Folon zijn kindertijd door in Genval, in een huis bij het meer. Hij gaat er met het gezin wandelen in een park in de naburige gemeente Terhulpen. In dit park zal Folon in 2000 zijn stichting vestigen.

1949-1953 

Folon volgt middelbaar onderwijs in het  Collège Cardinal Mercier, daarna gaat hij naar de kunstacademie Sint-Lucas. In 1953 schrijft hij zich in bij de École nationale supérieure des Arts visuels de La Cambre, waar hij de kracht ontdekt van de uitspraak van architect Mies Van der Rohe: ‘Less is more’. Hij zal dat idee zijn hele leven toepassen. Folons eerste zwart-wittekeningen worden in die periode gepubliceerd in de tijdschriften Moustique en Pan.

1955

Aangemoedigd door een oom en een professor van La Cambre laat Folon zijn studie staan en verlaat hij Brussel voor Parijs. Hij gaat er wonen in een tuiniershuisje in Bougival. Gedurende vijf jaar tekent hij er elke dag.

1960

Hij toont zijn eerste tekeningen aan mensen in zijn omgeving. In Frankrijk is er geen interesse. Uiteindelijk stuurt hij ze naar verschillende magazines in New York. Esquire, Horizon en The New Yorker publiceren de tekeningen zonder hem ooit te hebben ontmoet. Folon vertrekt naar de Verenigde Staten.

1964

Zijn tekeningen worden voor de eerste keer tentoongesteld te Parijs in de boekenwinkel Le Palimugre van Jean-Jacques Pauvert. Hij maakt zijn eerste gravure.

1966

1966: Jean-Michel Folon wordt gelauwerd met het “Certificate of Merit” van de Art Directors Club in New York.

1967

Hij neemt deel aan de audiovisuele onderzoekingen van het theatergezelschap van Jean-Marie Serreau en André Perinetti. Hij neemt deel aan de Vde Biënnale van Parijs. Hij bezoekt Italië meermaals en ontmoet er de schrijver Giorgio Soavi voor wie hij zijn eerste boek tekent: Le Message. De twee werken samen aan verscheidene projecten voor Olivetti. Zijn tekeningen verschijnen in kleur op de covers van Time, Fortune, Graphis en Atlantic Monthly in de Verenigde Staten. In Frankrijk worden ze gepubliceerd door Le Nouvel Observateur en door L’Express.

1968

Folon maakt een muurschildering van 36m2, verfraaid met 500 lichtpunten, voor het Franse paviljoen op de Triënnale van Milaan. In Parijs stelt hij 60 werken tentoon in Galerie de France en hij maakt een eindejaarsboek voor The Museum of Modern Art van New York.

1969 

Eerste tentoonstelling in New York, in de Lefebre Gallery.

1970

Folon bezoekt Japan en stelt tentoon in Tokyo en Osaka. Hij neemt deel aan de XXXVde Biënnale van Venetië in het Belgische paviljoen. Eerste tentoonstelling in Italië, in de Galleria del Milione van Gino Ghiringhelli, te Milaan.

1971

Een belangrijke tentoonstelling wordt opgezet in het Musée des Arts Décoratifs te Parijs, met 90 werken die later ook worden tentoongesteld in het Palais des Beaux-Arts van Charleroi, het Museum voor Moderne Kunst in Brusssel en in het Castello Sforzesco te Milaan.

1972

Folon stelt tentoon in de Arts Club of Chicago en neemt deel aan Expo ‘72 in het Grand Palais van Parijs.

1973

Hij illustreert De Metamorphose van Kafka. Alice Editions publiceert een verzameling aquarellen, La Mort d’un arbre, waarvoor hij ook de tekst schrijft. Max Ernst voorziet het boek van een voorwoord in de vorm van een originele lithografie. Hij maakt deel uit van de selectie Belgische artiesten op de 12de Biënnale van Sao Paulo, waar de Grote Prijs hem toegekend wordt.

1974

Hij maakt tien etsen en aquatinten voor Les Ruines Circulaires van Jorge Luis Borges. Exposeert in Milaan, in de StudioMarconi. Voor een zaal van de nieuwe Brusselse metro maakt hij Magic City, een schilderij van 165 m².

1975 

Tweede muurschildering, Paysage, voor Olivetti in het Waterloo Station in Londen. Zijn beeldcorrespondentie met Giorgio Soavi wordt samengebundeld in een boek, Lettres à Giorgio, uitgegeven door Alice Editions.

1976

Tentoonstelling in het Boymans-van-Beuningen Museum, in Rotterdam, daarna in het Deutsches Plakatmuseum in Essen. Hij realiseert diverse kleurencovers voor magazines, waaronder de Timedie er vier zal publiceren in de loop der jaren.

1977

Stelt tentoon in het Institute of Contempory Art in Londen en in Spoleto in het kader van het 20ste festival waarvoor hij de affiche ontwerpt.

1978

Samen met Milton Glaser exposeert hij in het Museum voor moderne Kunst van Luik,.  Hij illustreert Alcools en Calligrammes van Guillaume Apollinaire.

1979

Hij illustreert Chroniques martiennes van Ray Bradbury en het volledige oeuvre van Jacques Prévert in 7 delen. Tentoonstelling van aquarellen in de galerij Berggruen in Parijs.

1980

Met een reeks van 12 aquarellen en collages illustreert hij L’Automne à Pékin van Boris Vian. Met een reeks etsen en aquatinten illustreert hij L’inutile beauté van Guy de Maupassant.

1981

Op vraag van Michel Soutter ontwerpt hij toneeldecors voor werken van Frank Martin en Giacomo Puccini opgevoerd in het Grand Théâtre van Genève.Hij draait beelden die worden gespeeld voor L’histoire du soldat van Igor Stravinsky, in het Théâtre de la Vie in Brussel.

1982

Le Musée de la Poste te Parijs stelt zijn gravurewerken tentoon en het Musée Ingres van Montauban organiseert een tentoonstelling met aquarellen, gravures en affiches.

1983

Maakt animatiefilms en korte films in New York, Los Angeles en New Orleans voor het televisieprogramma Le grand échiquier van Jacques Chancel. Met Milton Glaser improviseert hij een reeks beelden die onder de titel Conversation verschijnen bij Alice Editions en Éditions du Chêne.

1984

Grote retrospectieve van zijn affiches in La Défense te Parijs. Hij voltooit de illustraties voor het poëtische oeuvre van Guillaume Apollinaire en graveert een reeks etsen en aquatinten voor Pluies de New York van Albert Camus. Tentoonstelling in het Picasso Museum van Antibes en in de Galerij 111 te Lissabon met aquarellen en collages.

1985

Folon keert terug naar Japan voor een retrospectieve die wordt geopend in Tokyo, Osaka et Kamakura. Maakt in de buurt van Porte d’Italie te Parijs een muurschildering van 14 verdiepingen hoog. Hij vervolledigt voor de Éditions Sauret de reeks van aquarellen die Chansons, mémoires de nos années illustreren, een boek dat de teksten van de liedjes van Yves Montand bundelt. Tentoonstelling in de Bacardi Art Gallery te Miami. In november wordt in het Correr Museum te Venetië in Folons aanwezigheid plechtig een retrospectieve geopend van tweehonderd werken.

1986

Graveert in Parijs voor Blue Shadow het album Lointains met 6 etsen en aquatinten rond het thema van reizen. Hij zet zijn werk met hout voort. Tekent een heteluchtballon, die wordt uitgevoerd door les Ballons libres de France en in New York, Washington en Albuquerque wordt gepresenteerd. Hij beëindigt in het Arcay-atelier te Parijs de reeks van zeefdrukken Je vous écris, rond het thema van reizen.

1987

Hij ontwerpt voor de heropening van Teatro Olimpico, een bouwwerk van Palladio, een affiche. Schenkt een honderdtal affiches aan het Museum van Vicenza. Hij trekt naar Buenos Aires, Argentinië, waar hij samen met zijn vriend Milton Glaser tentoonstelt in het Museo de Bellas Artes. Ze worden uitgenodigd door de Universiteit en spreken 4000 studenten toe. Folon bezoekt de watervallen van Iguaçu op de grens tussen Paraguay en Brazilië, een magische plaats waarvan hij tekeningen maakt.

Het cultureel centrum Le Botanique in Brussel opent een nieuwe tentoonstelling.

1988

Folon graveert een reeks etsen en aquatinten, A propos de la Création, met als thema ‘De Schepping’. Hij ontwerpt het acroniem van de tweehonderdste verjaardag van de Franse Revolutie. Illustreert voor Amnesty International de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, uitgebracht in de 6 officiële talen van de VN, met een voorwoord van Javier Pérez de Cuellar. Ondertussen blijft Folon objecten in hout maken, waarmee hij in 1986 begon, hout dat hij bewerkt en met olieverf beschildert.

1989

Werkt aan decors voor Teatro Goldoni te Venetië, en Teatro Argentina te Rome voor een komedie van Carlo Goldoni (Una delle ultime sere di carnovale), in een regie van Maurizio Scaparro. Maakt in Aubusson een wandtapijt van 80 m2 voor het Palais des Congrès van Monaco. Zijn affiches worden tentoongesteld in het Affiche Museum van Lahti, in Finland, en in het Musée de l’Affiche à Toulouse.

1990

Een tentoonstelling van aquarellen en gravures wordt georganiseerd door het Metropolitan Museum of Art in New York, dat ook Folons eerste omgeleide objecten voorstelt. Het Marino Marini Museum van Firenze stelt een reeks aquarellen, gravures en affiches tentoon. Hij start met het maken van zijn Bateaux, in allerlei verschillende materialen, vaak met olieverf beschilderd om het onderwerp en dat van de zee uit te diepen. Maakt personages in klei en plaaster.

1991

Een tentoonstelling met als titel ‘Notre Terre’ verzamelt een reeks gravures en affiches die oproepen tot bescherming van het milieu. Ze loopt in verschillende kleine steden in Frankrijk.

Folon begint rond hetzelfde thema van natuurbehoud een boeiende samenwerking met Alberto Meomartini voor de maatschappij SNAM in Italië. Samen zullen ze een reeks creaties in het leven roepen, gaande van animatiefilms tot affiches van zeer grote afmetingen die gedurende verscheidene jaren de muren van Italiaanse steden zullen sieren.

1992

Eerste grote beeldhouwwerken in hout die Folon maakt uit gerecycleerde balken. Hij ilustreert The Invisible Man van H.G. Wells met een reeks aquarellen die achteraf worden tentoongesteld in de Galleria Nuages te Milaan. Hij creëert in Chartres de glasramen van een kapel die zich op de Mont Agel bevindt, in het zuiden van Frankrijk. Eerste beeldhouwwerken van grote afmetingen in brons.

1993

Folon wijdt zich vooral aan beeldhouwwerken die voor de eerste keer tentoon worden gesteld in La Pedrera, een monumentaal gebouw van Gaudi in Barcelona. De tentoonstelling, georganiseerd door Caixa de Catalunya, omvat tevens een ruime selectie van aquarellen, schilderijen en gravures.

1994

Tentoonstelling van aquarellen en beeldhouwwerken in de Marisa Del Re Gallery te New York.
Folon Neemt deel aan de IIde Biënnale van beeldhouwwerken te Monaco.

1995

Nieuwe reizende tentoonstelling in Japan: in het Bunkamura Museum te Tokyo, te Shizooka en te Kyoto, met beeldhouwwerken, aquarellen, schilderijen en affiches. Stelt voor de eerste keer veertien grote bronzen Personnages en Oiseaux tentoon in Brussel, in het park van de Kleine Zavel. Hij illustreert de Fables van La Fontaine voor Nuages Edizioni in Milaan.

1996

Grote retrospectieve in het Musée Olympique van Lausanne met aquarellen, beeldhouwwerken, collages en omgeleide en gebeeldhouwde objecten. Tegelijkertijd vindt in dezelfde stad een nieuwe tentoonstelling plaats in de galerie Alice Pauli. Folon stelt in de herfst veertig beeldhouwwerken tentoon, waaronder de eerste acht uit de reeks Allée des pensées, in het park van het Château de Seneffe, in België. Folon begint in Pietrasanta eveneens beeldhouwwerken in marmer te maken, waarvan het eerste een bas-reliëf is ter nagedachtenis van Maria Cernuschi Ghiringhelli, en bestemd is voor de begraafplaats in Monaco.

Tentoonstelling van 80 aquarellen uit zijn eigen collectie in het Museo Morandi in Bologna. Schenking van eigen foto-opnames van het Morandi-atelier aan hetzelfde museum.

Volgens de traditie van de stad Bologna wordt in de nacht van 31 december op de Piazza Maggiore een stoffen beeldhouwwerk van 12 meter hoog, gemaakt naar model van zijn project Le temps, verbrand.

1997

Anthologische expo in het Casino van Knokke-Le-Zoute in België. Hij installeert op dezelfde plaats ook een bronzen beeldhouwwerk pal voor de zee, zodat het water bij vloed het werk telkens overspoelt. Het krijgt de naam La mer, ce grand sculpteur.

Creatie van de glasramen voor de 12de-Eeuwse kerk van Burcy, Frankrijk, een dorp waaraan hij zeer is gehecht omdat hij er lange tijd woonde.

Creatie van het beeldhouwwerk Le Messager, ter nagedachtenis van vermoorde kinderen. Het werk wordt in het Koninklijk Park van Brussel neergezet en plechtig ingehuldigd door de koninklijke familie.

1998

Folon maakt voor SNAM grote muurkunstwerken in Milaan en Rome. In Pietrasanta, Italië, legt hij in het atelier van Franco Cervietti, de laatste hand aan verschillende marmeren beeldhouwwerken van 6 meter hoog.

De glasramen voor de kapel van Pise, niet ver van Arles, worden afgewerkt en geplaatst.

1999

Tentoonstelling in het cultureel centrum Elzenveld in Antwerpen. Hij schildert de Palio van Sienna. Zoals de traditie het wil, wordt het overhandigd aan de winnaar van de legendarische race.

Voler, een bronzen, drie meter hoog beeldhouwwerk wordt in de internationale luchthaven van Brussel geïnstalleerd.

Een anthologische tentoonstelling met grote beeldhouwwerken wordt georganiseerd in de Galerie Guy Pieters te Knokke-Le-Zoute.

De totaliteit van zijn beeldhouwwerken wordt op de Piazza Del Duomo van Pietrasanta uitgestald, waarvoor hij ook het decor maakt, en in de kerk en het klooster van Sant’Agostino.

Tentoonstelling in de Galleria Il Chiostro te Saronno en in de Galleria André te Rome.

Op de nacht van 31 december worden in Pietrasanta 2000 kaarsen op evenveel door hem gebeeldhouwde handen uit gebakken klei geplaatst en aangestoken ter nagedachtenis van 2000 mensen die volgens hem de vorige eeuwen hebben getekend en waarvan de namen publiek worden getoond. Hij noemt deze installatie Le temps d’une prière.

2000

Tentoonstelling van aquarellen en beeldhouwwerken in Galerie Guy Pieters te Saint-Paul de Vence.

De kunstenaar roept de Stichting Folon in het leven, die op 27 oktober 2000 in de hoeve van het Kasteel van Terhulpen, Domaine Solvay – plechtig wordt ingehuldigd. Het gaat hier om een van de mooiste, geklasseerde parken van Europa, niet ver van Brussel, waar hij zijn kindertijd doorbracht.

Voortaan kan men er de werken ontdekken die hij zelf heeft bewaard “om ze op een dag op een en dezelfde plaats herenigd te zien worden.”  Hij stelt tentoon in de Galleria Carlina te Turijn.

2001

Tentoonstelling van beeldhouwwerken en schilderijen in Galerie Guy Pieters te Sint-Martens-Latem in België. Een tentoonstelling van zijn werken, waaronder wandtapijten gemaakt in Aubusson, wordt plechtig geopend in het kasteel van Sédières in Frankrijk. Zijn grote beeldhouwwerk La ville en marche wordt in Brussel geïnstalleerd in het park van het Château Saint-Georges. De stad Lissabon organiseert een tentoonstelling van zijn grote bronzen en marmeren beeldhouwwerken. Maakt een bronzen beeldhouwwerk ter nagedachtenis van de grote dichter Fernando Pessoa, dat wordt geïnstalleerd op een plein in Lissabon. Een reeks tekeningen wordt uitgestald in de kamer van het ouderlijk huis van de dichter.

2002

Folon start met het maken van aardewerken objecten. Tentoonstelling van recente aquarellen in Galerie Guy Pieters te Saint-Paul de Vence. Hij ontwerpt een heteluchtballon in België, die op 9 juni in het Domaine Solvay van Terhulpen wordt opgelaten, ter gelegenheid van de ‘Dag van de Lucht’, georganiseerd door het Ministerie van Milieu van het Waalse Gewest.

2003

Folon wordt benoemd tot Unicef-ambassadeur. Wordt door Jacques Chirac, President van de Franse Republiek, gedecoreerd in de ‘Ordre de la Légion d’Honneur’, in het Palais de l’Elysée. Maakt decors en kostuums voor La Bohème tijdens het Puccini-festival in Torre del Lago, Italië. Hij stelt zijn recente beeldhouwwerken voor in Galerie Guy Pieters in Knokke-Le-Zoute. Maakt de glasramen voor de XIde-Eeuwse kerk van Durbuy in België. De burgemeester van Saint-Paul de Vence geeft hem opdracht om de oude kapel van de Pénitents Blancs te renoveren, waarvoor hij schilderijen, beeldhouwwerken en ramen begint uit te denken. Stelt tentoon in het Palazzo Ducale van Lucca, en schenkt de stad het beeldhouwwerk Vivre dat een luipaard voorstelt, het symbool van de stad. Hij beeldhouwt ook L’arbre aux fruits d’or voor de vogelkooi van Fattoria Celle de Giuliano Gori.

2004

Samen met de projecten van de kunstenaar breidt ook de Stichting Folon uit. In maart opent zij opnieuw haar deuren. De gedaanteverwisseling bevestigt de ontwikkeling van de kunstenaar. De Stichting blijft een plaats vol leven en scheppingen. Folon stelt zijn aardewerken objecten tentoon in de Villa Paolina van Viareggio in Italië.

2005

Op 12 mei vindt in Firenze, in de Forte di Belvedere en in de Sala d’Arme van het Palazzo Vecchio, de plechtige inhuldiging plaats van de grote anthologische expo ‘Folon Firenze’, die 237 werken verzamelt onder het commissariaat van Marilena Pasquali. Folon overlijdt op 20 oktober.